അധികാരം, ഫാഷിസം ചാവാലിപ്പട്ടികളുടെ കുരയും

ആഗോളസാമ്രാജ്യത്വത്തെ കടലാസു പുലി എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് മാവോയാണ്. മൂന്നാം ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ അനൈക്യം മാത്രമാണ് അതിനെ നിലനിര്ത്തുന്നത് എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം.
 
കസന് സക്കീസിന്റെ ലാസ്റ്റ് ടെംപ്‌റ്റേഷന് ഒഫ് ക്രൈസ്റ്റില് പീലാത്തോസ് യേശുവിനെ വിചാരണ ചെയ്യുന്ന ഒരു സന്ദര്ഭമുണ്ട്. നീ ആരാണ് എന്ന് പീലാത്തോസിന്റെ ചോദ്യം. ആരായിട്ടാണ് നീ നിന്നെ സ്വയം പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നത് എന്നാണ് ആ ചോദ്യത്തിന്റെ അര്ത്ഥം. അപ്പോള് യേശു ഒരു കഥ പറഞ്ഞു.
ദ് ലാസ്റ്റ് ടെംപ്റ്റേഷൻ ഒഫ് ക്രൈസ്റ്റ് -കസൻ സക്കീസിന്റെ നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കി സ്കോർസീസ് നിർമിച്ച സിനിമയുടെ പോസ്റ്റർ
ദ് ലാസ്റ്റ് ടെംപ്റ്റേഷൻ ഒഫ് ക്രൈസ്റ്റ് -കസൻ സക്കീസിന്റെ നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കി സ്കോർസീസ് നിർമിച്ച സിനിമയുടെ പോസ്റ്റർ
ദാനിയേല് പ്രവാചകന് ഒരിക്കല് ഒരു സ്വപ്‌നം കണ്ടു. അദ്ദേഹമത് അങ്ങനെ തുടങ്ങി.
പഴയ നിയമത്തിലെ ദാനിയേലിന്റെ പുസ്തകം നിറയെ സ്വപ്‌നങ്ങളാണ്. സ്വപ്‌നം കാണുക എന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്ത്തനമാണ് എന്ന് പഠിപ്പിക്കലാണ് ആ പ്രവാചകന്റെ ലക്ഷ്യം എന്ന് തോന്നും. ജീവിതത്തെയും ആത്മീയതയെയും രാഷ്ട്രത്തെയും സമൂഹത്തെയും കുറിച്ച് വിപ്ലവാത്മകവും മാനുഷികവുമായ ദര്ശനങ്ങള് മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന സ്വപ്‌നങ്ങള്. ഭാവിയെക്കുറിച്ച ശുഭോദര്ക്കവും പ്രകാശമാനവുമായ പ്രവചനങ്ങള് ഉള്ളടങ്ങുന്ന, അധികാരങ്ങളുടെ അന്ത്യം പ്രവചിക്കുന്ന സ്വപ്‌നങ്ങള്. ഉയര്ന്നതും പ്രൗഢവുമായ എല്ലാ ഇടങ്ങളും ശൂന്യമായിപ്പോകുമെന്നും അധികാരത്തിന്റെ ഉന്നതസൗധങ്ങള് തകര്ന്ന് പൊടിയുമെന്നും ആ ധൂളികള് അധസ്ഥിതന്റെ ചവിട്ടടിയില് ഞെരിയുമെന്നും പ്രവചിച്ചത് യെശയ്യാ പ്രവാചകനാണ്. ഹീറയില് നിന്ന് ഒരു പെണ്ണിന് ഏകയായി മക്ക വരെ സഞ്ചരിക്കാന് സാധിക്കുമെന്നും ഒന്നിനെയും ആശ്രയിക്കേണ്ടതില്ലാത്ത വിധം സമൂഹം സ്വയം പര്യാപ്തമാവുമെന്നും അധികാരത്തിന്റെ കോട്ട തകര്ത്ത് ഖജനാവുകളില് ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വര്ണം ജനങ്ങള്ക്ക് വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുമെന്നും ഒരു പ്രവചനം മുഹമ്മദ് നബി നടത്തിയതായി ഹദീസുകളില് കാണാം.
 
കസന് സക്കീസിന്റെ യേശു വിവരിക്കുന്ന സ്വപ്നം, ദാനിയേല് പുസ്തകത്തിലുള്ളതാണെങ്കിലും അതില് അത് കാണുന്നത് യേശുവല്ല, മറിച്ച് ബാബിലോണിയന് രാജാവാണ്. രാജാവിനുള്ള മുന്നറിയിപ്പായി അതില് വരുന്നതിനെ ദാനിയേലിന്റെ പ്രവചനമായി പരിവര്ത്തിപ്പിച്ചതില് രാഷ്ട്രീയവും സൗന്ദര്യവുമുണ്ട്. സ്വപ്‌നം ഇങ്ങനെയാണ്.
 
പ്രൗഢിയില് ഉയര്ന്നു നില്ക്കുന്ന ഒരു പ്രതിമ.
അതിന്റെ തല സ്വര്ണം കൊണ്ടുള്ളത്.
കൈകള് വെള്ളി കൊണ്ട്.
ശരീരം വെങ്കലം കൊണ്ട്.
കാലുകള് ഇരുമ്പു കൊണ്ട്.
 
അതേസമയം അതിന്റെ പാദങ്ങള് വെറും കളിമണ്ണായിരുന്നു. പ്രതിമയുടെ നില്പും ഉത്തുംഗതയും കണ്ട് വിസ്മയിച്ച ആളുകള് അതിന് എപ്പോഴും വഴങ്ങി വിധേയപ്പെട്ടു പോന്നു. അപ്പോഴാണ് ഒരു കല്ല് അതിന് നേരെ ചീറി വന്നത്. കല്ല് നെറ്റിയില് പതിച്ചു. മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള പാദങ്ങള് എളുപ്പം ഇളകി. അത് മറിഞ്ഞു വീണു.
 
ദൈവമാണാ കല്ലെറിഞ്ഞത്. ഞാനാണാ കല്ല്. യേശു പറഞ്ഞവസാനിപ്പിച്ചു. പീലാത്തോസിന് കാര്യം മനസ്സിലായി. അപ്പോള് പ്രതിമ റോമാ സാമ്രാജ്യം തന്നെ.
 
സാമ്രാജ്യത്വമായാലും ഫാഷിസമായാലും സ്വേച്ഛാധികാരത്തിന്റെയും സര്വാധിപത്യത്തിന്റെയും അടിത്തറ ദുര്ബ്ബലമാണ്. പുറമേ പ്രൗഢവും ദുര്ഗമവുമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന അധികാരം നിലനില്ക്കുന്നത് അതിനെക്കുറിച്ച തിരിച്ചറിയായ്മയിലാണ്. അധസ്ഥിതരുടെ അനൈക്യത്തെയും അത് അവലംബമാക്കുന്നു.
ബഷീറിന്റെ പല കഥകളിലും അധികാരം പരിഹസിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഭര്റ് എന്ന കഥയില് മനം മയക്കുന്ന സൗന്ദര്യമായാണ് അത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. വിനീതനിധേയനായി അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തെ പ്രകീര്ത്തിച്ച് തുറിച്ച കണ്ണുകളോടു കൂടിയിരിക്കുകയാണ് കഥാകൃത്ത്. എല്ലാം അവളുടെ ശരീരത്തില് നിന്ന് ദുര്ഗന്ധത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ ഭര്റ് എന്ന ശബ്ദം പുറപ്പെടുന്നത് വരെ മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഒരു വളി വിടുന്നതോടെ നിസ്സഹായമായിപ്പോകുന്ന അധികാരം. പ്രണയാതുരനെങ്കിലും സഹജമോ ആര്ജിതമോ ആയ അധികാരഭാവം കേശവന് നായരില് ഉണരുന്നുണ്ട് പലപ്പോഴും (പ്രേമലേഖനം). പുരുഷന് എന്നതാണ് അയാളുടെ ന്യായം. എല്ലാ പൗരുഷങ്ങള്ക്കും സ്‌ത്രൈണതയെ യഥാര്ത്ഥത്തില് ഭയമാണ്. ഈ ഭയമാണ് പുരുഷമേധാവിത്തത്തെ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. പക്ഷേ, അപ്പോഴെല്ലാം സാറാമ്മയുടെ പ്രതികരണത്തിന് മുന്നില് അയാള് ചൂളിപ്പോകുന്നുണ്ട്.
 
ടൈഗര് എന്ന മറ്റൊരു കഥയുണ്ട്. ടൈഗര് എന്നത് ഒരു നായയുടെ പേരാണ്. നായ എന്നാല് വെറും നായയാണ്. ടൈഗര് എന്ന വ്യാജം അതിന്മേല് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നതോടെ അത് കടുവയായിപ്പകരുന്നു. പോലീസേമാന്മാര് ഓമനത്തത്തോടെ വളര്ത്തുന്ന നായയായിനാല് തടവുകാരെക്കാള് ‘മാന്യത’യുണ്ട് അവന്. തടവുകാര് വെറും നായ്ക്കളും നായ കടുവയുമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് വാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥയായതിനാല് അതിന്റേതായ രാഷ്ട്രീയമാണ് കഥയില് പ്രത്യക്ഷത്തില് പ്രകടമാവുകയെങ്കിലും എക്കാലത്തെയും അധികാരങ്ങള്ക്കും അവരുടെ പോലീസ് സംവിധാനത്തിനും അത് ചേരും. യജമാനനെ സേവിക്കുന്ന നായ സ്വന്തം വര്ഗത്തിന് നേരെ കുരച്ചു ചാടുന്നു. ഫാഷിസ്റ്റ് വാഴ്ചക്കാലത്ത് ദലിതര് കോടാലിക്കൈകളായി മാറുന്നതും സേനയിലെ മുസ്ലിംകള് കൂടുതല് രാജ്യസ്‌നേഹം പ്രകടിപ്പിക്കാന് നിര്ബ്ബന്ധിതരായിത്തീരുന്നതും ഇങ്ങനെയാണ്.
 
അതേസമയം ടെറിട്ടറിയില് മാത്രമാണ് ടൈഗറിന് പ്രൗഢി. പുറത്തിറങ്ങിയാല് അവന് തൊപ്പി പോയ പോലീസുകാരനെപ്പോലെയാണ്. തടവുകാരെ രൂക്ഷമായി നോക്കുകയും അവരുടെ നേരെ മുരളുകയും ചെയ്യുന്ന അവന് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോള് ഏതെങ്കിലും ചാവാലിപ്പട്ടിയുടെ കുര കേട്ടാല് ഉടന് പേടിച്ച് വാല് പിന്കാലുകള്ക്കിടയിലേക്ക് താഴ്ത്തി തലയും കുനിച്ച് തിരിച്ചോടി വരും. ദേണ്ടെടാ നമ്മുടെ ഇന്സ്‌പെക്ടര് എന്ന് രാഷ്ട്രീയത്തടവുകാര് സ്വകാര്യമായി പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്യും. ഒരു കുര കേള്ക്കുന്നതു വരെയേയുള്ളൂ ഏതധികാരവും.
Street Pup -painting by Tessa Guze
Street Pup -painting by Tessa Guze
ബഷീര് കഥ തുടങ്ങുന്നത് ടൈഗര് ഭാഗ്യവാനായ നായയാണ് എന്ന് പറഞ്ഞു കൊണ്ടാണ്. അവസാനിപ്പിക്കുന്നതും ഇതേ കാര്യം പറഞ്ഞാണെങ്കിലും അവിടെ ടൈഗര് ഭാഗ്യവാനായ ഒരു നായയാണ് എന്ന് കാണാം. ഒരു, ഒരിക്കല്, ഒരിടത്ത് എന്നതെല്ലാം കഥയ്ക്ക് മിത്തിക്കല് പരിവേഷം നല്കുന്ന പ്രയോഗമാണ്. ഒരിക്കലൊരിടത്ത് എന്ന് പറയുന്നതോടെ നാടോടിക്കഥയിലെ രാജാവ് ദൈവമായിത്തീരുന്നു. രാജാക്കന്മാരുടെ അപദാനകഥകളും പുരാണങ്ങളും അരങ്ങു വാഴുമ്പോഴാണ് മലയാള സാഹിത്യത്തില് ചെറുകഥാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉദയം. വേങ്ങയില് കുഞ്ഞിരാമന് നായനാരുടേത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന വിരുതന് ശങ്കു എന്ന, മലയാളത്തിലെ ആദ്യ കഥയായി അറിയപ്പെടുന്ന (പറയപ്പെടുന്നതും അറിയപ്പെടുന്നതും തന്നെയാണ്) കഥയില് നായകന് ഒരു കള്ളനാണ്. കള്ളനെ നായകനാക്കുന്നത് ഒരു വിപ്ലവമായിരുന്നു. ദാദാസാഹിബ് ഫാല്ക്കെ മുതല് നടരാജ മുതലിയാര് വരെയുള്ളവര് സിനിമയിലൂടെ പറഞ്ഞത് പുരാണങ്ങളും രാജാക്കഥകളും തന്നെയായിരുന്നു. ചില സദുപദേശങ്ങള്ക്കൊപ്പം അധികാരത്തിന്റെ സ്തുതികള്. രാജാ ഹരിശ്ചന്ദ്രയും മോഹിനി ഭസ്മാസുറുമായി ഫാല്ക്കെ വന്നപ്പോള് കീചകവധവും മഹിരാവണയും ലവകുശയുമൊക്കെയായിരുന്നു നടരാജ മുതലിയാരുടെ സിനിമകള്. ഇവരാരുടെയും സംഭാവനകളെയോ ഹരിശ്ചന്ദ്രകഥയെയോ ചെറുതാക്കിക്കാണുകയല്ല. അതേസമയം ഒരു സാമൂഹിക പ്രമേയവുമായി, ഇന്നില് നില്ക്കുന്ന സിനിമയുമായി ജെ.സി ഡാനിയേല് മലയാളത്തില് രംഗപ്രവേശം ചെയ്തു എന്നത് അഭിമാനകരമാണ്.
 
എന്തായാലും ‘ഒരു’ എന്നതിലെ പരിവേഷത്തെക്കുറിച്ചാണല്ലോ പറഞ്ഞത്. അധികാരത്തിന്റെ സുവര്ണഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ച സ്വപ്‌നങ്ങള്ക്ക് വംശീയതയുടെ നിറം പകര്ന്നതാണ് ഇന്ത്യയിലെ ബ്രാഹ്മണിക്കല് ഫാഷിസ്റ്റ് ദര്ശനം. അതിന്റെ അധികാരോപകരണങ്ങള്ക്കെല്ലാം ബഷീറിന്റെ ടൈഗര് എന്ന നായയുടെ സ്വഭാവവും കാണാം. എല്ലാം തികഞ്ഞ, വിമാനവും ആറ്റം ബോംബും കമ്പിയില്ലാക്കമ്പിയും വരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന, ട്രാന്സ്പ്ലാന്റേഷനും ടെസ്റ്റ് ട്യൂബ് ശിശുവിന്റെ പിറവിയും സാക്ഷാല്ക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സുവര്ണഭൂതകാലത്തെ എത്ര ആധികാരികമായാണ് ‘ഒരിക്കലൊരിടത്ത്’ കഥകളുടെ പിന്ബലത്തോടെ നാം ഗവേഷണപ്രബന്ധങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നത്.
 
അതേസമയം, ഒരു ചാവാലിപ്പട്ടിയുടെ കുര കേള്ക്കുന്നത് വരെയേയുള്ളൂ ടൈഗറിന്റെ പ്രതാപം. മറുശബ്ദങ്ങളുയരാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രത ഇന്ത്യയിലെ ഫാഷിസ്റ്റ് അധികാരം പുലര്ത്തുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്. അതേസമയം ചാവാലിപ്പട്ടിയുടെ കുരയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച അവബോധത്തിലേക്ക് സമൂഹം ഉയരുന്നതു വരെ മാത്രമേ അതുണ്ടാകൂ. ഏറ് വന്നാല് പ്രതിമ മറിഞ്ഞു വീഴുക തന്നെ ചെയ്യും. കടലാസു പുലി വെറും കടലാസു പുലി മാത്രമാണ്.