ഉന്മാദങ്ങളുടെ ആഘോഷങ്ങൾ

"നോവല്‍, നാടകം, സിനിമ, ചിത്രകല, സംഗീതം, തത്വചിന്ത, മനശ്ശാസ്ത്രം, വ്യത്യസ്ത മതചിന്തകള്‍, യുക്തിവാദം തുടങ്ങിയ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന ജ്ഞാന-അനുഭൂതിലോകത്തിലൂടെയുള്ള ഒരു പ്രതിഭാശാലിയുടെ നിരന്തരയാത്രയുടെ സാന്നിധ്യം; യോജിപ്പിനും വിയോജിപ്പിനുമപ്പുറം, മികച്ചൊരു വായനാനുഭവമായിത്തീരുന്നു എന്നതാണ്, മൂല്യകേന്ദ്രിതമായൊരു മുന്നണിക്കുവേണ്ടിയുള്ളൊരു സാംസ്‌കാരികശ്രമമായി വളരുന്നു എന്നുള്ളതാണ്, ശമീമിന്റെ, മത-സാംസ്‌കാരിക വിമര്‍ശനകൃതിയെ വേറിട്ടതാക്കുന്നത്."
"തൊട്ടാൽ കൈപൊള്ളുന്ന, സാമ്പ്രദായിക മതവിശ്വാസത്തെ മുറിപ്പെടുത്തുന്ന, മനുഷ്യമഹത്വത്തിൽ അചഞ്ചലമായി ദൃഢപ്പെടുന്ന, കലയുടെയും അതുവഴി സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും കവാടം തുറന്നുവെക്കുന്ന, സ്വന്തം ബോധ്യങ്ങളിൽ ഒത്തുതീര്‍പ്പുകളില്ലാതെ തന്നെ, സര്‍വ്വബോധ്യങ്ങളുടെയും സ്വാതന്ത്ര്യം അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു എഴുത്തു രീതി; അസഹിഷ്ണുതയുടെയും, ആക്രോശങ്ങളുടെയും പരപുഛത്തിന്റെയും കാലത്ത് ഒരെഴുത്തുകാരന് കാത്തുസക്ഷിക്കാൻ കഴിയുകയെന്നുള്ളത്, അഭിനന്ദനാര്‍ഹമായൊരു കാര്യമാണ്."

Read more ഉന്മാദങ്ങളുടെ ആഘോഷങ്ങൾ

അർത്ഥം നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ അക്ഷരങ്ങൾ

ഷെറിയുടെ 'കഖഗഘങചഛജഝഞടഠഡഢണ.....' എന്ന സിനിമയുടെ ആസ്വാദനം.

ബന്ധങ്ങൾ എന്നത് ഒരു യുക്തിപദ്ധതിയാണ്. അതുപോലൊരു പദ്ധതിയാണ് ഭാഷയും. അന്തിമമായി ഒരക്ഷരം എന്നത് ഒരു ശബ്ദം മാത്രമാണ്. അക്ഷരങ്ങളെ കോർത്താണ് നാം വാക്കുകളുണ്ടാക്കുന്നത്. അതാകട്ടെ, ശബ്ദങ്ങളുടെ ഒരു സംയോജനം, ഒരു മിശ്രണം മാത്രമാണ്. ഈ സംയോജനം ഒരു ശബ്ദബിംബമായാണ് (auditory image) കർണപുടത്തില്‍ പതിയുന്നത്. പരിചിതമായ ഒരു ദൃശ്യബിംബത്തോട് (visual image) അതിനെ ചേര്‍ത്തുവെക്കുന്നത് ഭാഷ എന്ന യുക്തിപദ്ധതിയുടെ ഒരു തീർപ്പ് മാത്രമാണ്.

ദൃശ്യവും ശബ്ദവുമായ ഈ ബിംബങ്ങൾ എല്ലാവരുടെയും ഉള്ളിൽ ഉണർത്തുന്നത് ഒരേ പ്രതികരണമാണ് എന്ന് പോലും ഉറപ്പിക്കാൻ പറ്റില്ല. ചുവപ്പ് എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ എല്ലാവരുടെയും മനസ്സിലുണരുന്ന ചുവപ്പ് ഒന്ന് തന്നെയാണോ?

Read more അർത്ഥം നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ അക്ഷരങ്ങൾ

സഞ്ചരിക്കുന്ന വാക്കുകൾ

മുഹമ്മദ് ശമീം രചിച്ച, "മക്ക- കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഹൃദയത്തിലേക്ക്" എന്ന പുസ്തകത്തിന് ശിഹാബുദ്ദീൻ പൊയ്ത്തുംകടവ് എഴുതിയ അവതാരിക

//"ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവ് ഖുര്‍ആൻ ചിന്തകളെ കൈയാളുമ്പോൾ പ്രധാനമായും മൂന്നുതരം കാഴ്ചകളെയാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. ഒന്ന്, ഖുര്‍ആനെ ഒരു ചരിത്രവസ്തുവാക്കി അതിനെ താമസയോഗ്യമാക്കുന്നു. രണ്ട്, ഇതര മതവിശ്വാസങ്ങളുമായും ദര്‍ശനങ്ങളുമായും സംയോജിപ്പിക്കുകയോ താരതമ്യം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നു. മൂന്ന്, ഖുര്‍ആനിക ആശയങ്ങളുടെ നേരെ അപനിര്‍മ്മാണരീതി (deconstruction theory) ഉപയോഗിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചരിത്രത്തെ സമകാലീനതയിലെത്തിക്കുകയും കാലദേശങ്ങളെ ലോകാന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് വിപുലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു, ഈ കൃതി."///

Read more സഞ്ചരിക്കുന്ന വാക്കുകൾ

മതം ഭ്രമചിത്തതയല്ല

മുഹമ്മദ് ശമീം എഴുതിയ "ബുദ്ധൻ യേശു മുഹമ്മദ് -ലോകമതങ്ങളെപ്പറ്റി ഒരു പുസ്തകം" എന്ന കൃതിക്ക് ആഷാമേനോൻ എഴുതിയ അവതാരിക.
//"പ്രാതഃധ്യാനത്തിലെ മന്ത്രങ്ങളിലൊന്ന് 'ലോകാഃ സമസ്താഃ സുഖിനോ ഭവന്തു' എന്നാണ്. അതിന് അനുപദമായിട്ടുള്ളത്, സര്‍വേ ഭദ്രാണി പശ്യന്തു, മാ കശ്ചദി ദുഃഖഭാഗ്ഭവേത് എന്നതുമാണ്.

ഈ പ്രാതഃ ധ്യാനത്തിന് സമസ്ഥിതമായൊന്ന് നബി അനുശീലിച്ചിരുന്നെന്ന് ശമീം പറയുമ്പോൾ എനിക്ക് ആഹ്ലാദം തോന്നുന്നു. ഹിറാ ഗുഹയിൽ വെച്ച് ഏതോ ദിവ്യപ്രബോധനം നബി കൈക്കൊള്ളാനിടയായി എന്നതുവരെ മാത്രം വായിച്ച ഒരു അന്വേഷിക്ക് അത് അങ്ങനെയേ വരൂ.

ആകാശ ഭൂമികളുടെ ഘടനയിലും രാപ്പകലുകളുടെ നിരന്തര പരിക്രമണത്തിലും ചിന്തിക്കുന്നവര്‍ക്ക് പാഠങ്ങളുണ്ട് എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഖുര്‍ആൻ ഭാഗം പാരായണം ചെയ്ത് ചക്രവാളത്തിലേക്ക് ദൃഷ്ടി പായിച്ച് വളരെനേരം ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകുകയെന്നത് നബിയുടെ പതിവായിരുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് 'സ്വലാത്തി'ലേക്ക് അദ്ദേഹം കടക്കുക. ദൈവാനുഭൂതിക്ക് മാര്‍ഗദര്‍ശകമായ ഈ സ്വയംമറക്കലിൽ ഒരു തരത്തിലുള്ള ആധിപത്യത്തിനും പങ്കില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക."//
സര്‍വേ ഭവന്തു സുഖിനഃ
സര്‍വേ സന്തു നിരാമയഃ
സര്‍വേ ഭദ്രാണി പശ്യന്തു
മാ കശ്ചദി ദുഃഖഭാഗ്ഭവേത്ഃ
ഓം ശാന്തി! ശാന്തി! ശാന്തി!

//"മനുഷ്യൻ സ്വീകരിക്കേണ്ടത് പ്രകൃതിയുടെ മതമാണെന്ന ഇസ്‌ലാമിന്റെ ആഹ്വാനം മറ്റൊരു പ്രോജ്വലമായ പ്രതീകം നമുക്ക് തരുന്നുണ്ട്.
തുലാസ്.
സ്പഷ്ടമായും നീതിയുമായി പ്രകൃതിയിൽ ഗര്‍ഭസ്ഥയായ നീതിശാസനയുമായി പിണഞ്ഞുകിടക്കുന്നു ഇത്.
ഏത് തീക്ഷ്ണമായ പരീക്ഷണ ഘട്ടത്തിലും. മുഹമ്മദ് ശമീമിന്റെ ഈ അന്വേഷണം അഭിലഷിക്കുന്നത് അത്തരമൊരു സഹവര്‍ത്തിത്വത്തിന്റെ സാധ്യതകളാണ്.

അത്തരമൊരു ആദര്‍ശം, 'അര്‍ദുഹസ്സ മാവാതു വല്‍ അര്‍ദ്'ആകാശഭൂമികളെക്കാള്‍ വിശാലമാണ്."//

Read more മതം ഭ്രമചിത്തതയല്ല

രൂപവും അരൂപവും

മനുഷ്യസ്വത്വത്തിന് രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. രൂപവും ബോധവും.
ബോധത്തിന്റെ മൂന്ന് തലങ്ങള്‍ പരാമര്‍ശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട് വിശുദ്ധ ഖുര്‍ആനില്‍. വിചാരതലം അഥവാ ബുദ്ധി (ഖുര്‍ആന്റെ ഭാഷയിൽ അഖ്ൽ), വികാരതലം അഥവാ മനസ്സ് (ഖല്‍ബ്), അനുഭവതലം (റൂഹ്) എന്നിവയാണവ. ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുമ്പോള്‍ മനുഷ്യസ്വത്വത്തിന്റെ (നഫ്‌സ്) നാല് തത്വങ്ങളെയാണ് നമ്മളിവിടെ പരാമര്‍ശിച്ചത്. ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും കര്‍മേന്ദ്രിയങ്ങളുമടങ്ങുന്ന ശരീരമാണ് ഒന്ന്. അതിനോട് ചേര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന ബോധഘടകമാണ് അഖ്ൽ. അതിന്റെ മുകളിൽ ഖൽബ്. ഏറ്റവുമുന്നതിയിൽ റൂഹ്. പദാര്‍ത്ഥപരവും ആശയപരവുമായ ഈ തത്വങ്ങൾ പ്രേരണ, ആസൂത്രണം, പ്രവൃത്തി, അനുഭവം എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
മനസ്സിനെയും ജീവിതത്തെയും ശുദ്ധീകരിക്കാനുള്ള വഴി ജീവിതാസ്വാദനത്തിന്റെ നിരാകരണമല്ല. തൃഷ്ണകളാണ് ദുഃഖത്തിന്റെ ഹേതു എന്നു കണ്ടെത്തുകയും തൃഷ്ണാനിരോധത്തിന്റെ ആര്യസത്യം പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ശ്രീബുദ്ധൻ മനുഷ്യന്റെ ആശാസ്യമായ അഭിനിവേശങ്ങളെ അതില്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. സ്വാര്‍ത്ഥവും അധാര്‍മികവുമാകയാൽ അനാശാസ്യമാകുന്ന തൃഷ്ണ എന്നാണ് ബുദ്ധൻ അതിനെ വിശദീകരിക്കുന്നത്.

Read more രൂപവും അരൂപവും

കേട്ടും കണ്ടും അറിഞ്ഞും

കാതും കണ്ണും മനസ്സും എന്ന ഖുർആനിക പ്രയോഗത്തിന്റെ വ്യാപ്തി-

സെമിറ്റിക് ജനതയും മതവും
കേൾവിയും അവബോധവും

ഇൻഡോ-യൂറോപ്യൻ സമൂഹങ്ങളും ദർശനവും
കാഴ്ചയുടെ തത്വശാസ്ത്രം

കണ്ണിന്റെയും കാതിന്റെയും ദർശനം
ജ്ഞാനത്തിന്റെ സമഗ്രത
ഇസ്ലാം- സമന്വയം

Read more കേട്ടും കണ്ടും അറിഞ്ഞും